layout-wrota-lipiec2014-tlo-kultura

kultura.

layout-wrota-lipiec2014-przestrzen

sierpień 2019
P W Ś C Pt S N
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 1

wrotapodkarpackie.pl

layout-wrota-lipiec2014-tlo-wrota-glowna

layout-wrota-lipiec2014-tlo-przedmiot-puste

RAFAJŁOWA - HUCULSKA WIEŚ W KARPATACH WSCHODNICH

plakat RafajłowaMuzeum Podkarpackie w Krośnie zaprasza do obejrzenia wystawy poświęconej karpackiej miejscowości  Rafajłowa, którą można oglądać do kwietnia br.  Rafajłowa, obecnie Bystrycia, to huculska wieś leżąca dziś na Ukrainie. Przed II wojną światową wchodziła w skład II Rzeczypospolitej, województwa stanisławowskiego, powiatu nadwórniańskiego. Ze względu na swoje geograficzne położenie w Gorganach w Karpatach Wschodnich jest miejscowością o znacznym wieloaspektowym potencjale. Związane to jest z odbywającymi się tam walkami Legionów Polskich – późniejszej II Brygady Legionów Polskich w latach 1914-1915. Ważną rolę odgrywa również tradycja huculska i wielokulturowość związana z bytowaniem tam ludności innej niż rusińska, rozwój turystyki i gospodarka leśna.

Wieś ta, znajdująca się na zachodnich obrzeżach Huculszczyzny, leży na wys. ok. 740 m n.p.m. Otoczona jest wyniosłymi grzbietami i szczytami, m. in. pasmem Bratkowskiej, Sywuli, Doboszanki i Maksymca. Została założona końcem XVIII w. przez przybyszów z obecnego Zakarpacia oraz z sąsiedniej rozległej wsi Zielona, której przez wiele lat była częścią. Miejscowość rozłożona jest w dolinie Bystrzycy Nadwórniańskiej i bocznych jej dopływów: Doużyńca, Salatruka i Rafajłowca. W jej skład wchodzą także okoliczne przysiółki: Pryłuki, Tersowanie, Kluszty, Zhary, Pryczół i Kłempusze.

         Mieszkańcami wsi byli przede wszystkim Rusini, Polacy, Żydzi i Austriacy, często spolszczeni. Pierwotnie była to typowa osada związana z wyrębem karpackich lasów i spławem drewna. Z czasem powstały tam rewiry łowieckie dla sfer rządowych. Na przełomie XIX i XX w. Rafajłowa uzyskała połączenie leśną koleją wąskotorową z Nadwórną. W 1897 r. wzniesiono tam cerkiew rytu greckiego, a w 1910 r. rzymskokatolicką kaplicę filialną. Na początku I wojny światowej, wieś była świadkiem walk Legionów Polskich. Jednocześnie rozwijała się jako ośrodek o znaczących walorach krajoznawczo-turystycznych. Od końca XIX w. we wsi działała „kultowa” gospoda Wundermanna, lokalnego przedsiębiorcy i właściciel miejscowego tartaku, oferująca miejsca noclegowe i wyżywienie. Powstała tam szkoła, a w okresie międzywojennym w samej wsi oraz w pobliskich partiach gór zbudowano schroniska i wyznaczono szlaki turystyczne, służące coraz częściej także zimowym wyprawom.

         Kultywowano pamięć walk legionowych. Do dziś zachował się Krzyż Legionów na przełęczy Rogodze Wielkie i pomnik na cmentarzu legionistów w centrum wsi. Rafajłowa, w której wznoszono także pensjonaty i „lepsze” budynki dla gości liczyła przed 1939 r. 150 domów i ok. 800 mieszkańców, stając się coraz bardziej znanym letniskiem i zimowiskiem. II wojna światowa przyniosła kres rozwojowi wsi. Obecnie, z chwilą uzyskania przez Ukrainę niepodległości w 1991 r., odradza się dawna tradycja Rafajłowej jako ośrodka turystycznego. Coraz liczniej przybywają tu ambitni górscy wędrowcy z Polski, a także z Białorusi, Niemiec i Francji.

 

Autor, scenariusz, teksty i zdjęcia współczesne: Jan Skłodowski

 

Współpraca: Robert Kubit  - Muzeum Podkarpackie w Krośnie

Opracowanie graficzne: Julia Komornicka - Muzeum Podkarpackie w Krośnie

Materiały archiwalne  ze zbiorów: Jana Skłodowskiego

Zabytki prezentowane na wystawie pochodzą ze zbiorów prywatnych

 

Patronat: Stowarzyszenie „Res Carpathica”



Podkarpacki Informator Kulturalny

 KIK 2017

Wirtualne Muzea Podkarpacia

Folklor Podkarpacia

Skarby Podkarpackie

Muzeum Podkarpackie w Krośnie

Skansen Karpacka Troja

Muzeum Kresow w Lubaczowie

Regionalne Centrum Kultur Pogranicza

 

teatr-siemaszkowej-baner

Muzeum Regionalne w Stalowej Woli

 

e-bib2

pbc

przeszlosc